Krótka sprzedaż i pożyczki papierów

Krótka sprzedaż jest jedną z najbardziej popularnych strategii inwestycyjnych, stosowanych zwłaszcza na rynku akcji. Jest to prosta strategia inwestycyjna umożliwiająca zarabianie na spadkach cen, bez konieczności stosowania instrumentów bardziej wyrafinowanych, w szczególności pochodnych. Krótka sprzedaż wykorzystywana jest również jako składnik strategii bardziej złożonych, np. w strategiach arbitrażowych z wykorzystaniem instrumentów pochodnych oraz akcji. Dzięki swojej specyfice, ma istotny wpływ na jakość i atrakcyjność rynku, czyniąc go bardziej efektywnym. Powoduje wzrost płynności rynku (poprzez pożyczki papierów i krótką sprzedaż akcje znajdujące się portfelach inwestycyjnych długoterminowych inwestorów "powracają" na rynek, zwiększając liczbę akcji w obrocie), oraz ogranicza ryzyko przewartościowania papierów wartościowych. Krótka sprzedaż aktywizuje rynek pożyczek papierów wartościowych będąc źródłem dodatkowego popytu na te pożyczki, tymczasem płynny rynek pożyczek papierów to dla pożyczkodawców szansa na dodatkowe źródło przychodów . Krótka sprzedaż ma również istotne znaczenie w obrocie akcyjnymi oraz indeksowymi instrumentami pochodnymi.

Standardowym sposobem zarabiania na zmianach cen akcji jest sprzedawanie ich drożej niż się je zakupiło. W przypadku krótkiej sprzedaży jest nie inaczej, przy czym w klasycznych transakcjach najpierw kupujemy, potem sprzedajemy, a przypadku krótkiej sprzedaży robimy odwrotnie - najpierw sprzedajemy, potem kupujemy. Jeśli sprzedamy drożej, a kupimy taniej - zarabiamy.

Krótka sprzedaż polega na sprzedaży papierów wartościowych, których w momencie sprzedaży nie posiadamy na swoim rachunku inwestycyjnym. Na dzień rozliczenia transakcji (standardowo 3 dni od dnia sprzedaży) musimy jednak te papiery posiadać, by dostarczyć je stronie kupującej. Jeśli tego nie zrobimy, rozliczenie transakcji zostanie zawieszone, a my poniesiemy konsekwencje przewidziane w umowie z naszym domem maklerskim. Najpopularniejszym sposobem pozyskania papierów na ten cel (rozliczenie transakcji) jest zaciągnięcie pożyczki w tych papierach (np. od swojego domu maklerskiego).

Należy pamiętać, że nie każdy klient ma możliwość zawierania transakcji krótkiej sprzedaży - zależy to od umowy z domem maklerskim prowadzącym nasz rachunek papierów wartościowych. Krótka sprzedaż nie może być również realizowana na wszystkich papierach wartościowych. Giełda prowadzi listę takich papierów i udostępnia ją na swojej stronie internetowej.

Krótka sprzedaż niesie ze sobą jednak określone ryzyka. Dlatego przed rozpoczęciem zawierania tego typu transakcji, należy dokładnie zapoznać się z tymi ryzykami i sposobami ich ograniczenia, w czym pomocny powinien być obsługujący nas dom maklerski.