Wydarzenie

Poziom wiedzy ekonomicznej Polaków 2026

Wydarzenia ostatnich lat sprawiły, że ekonomia zaczęła bardziej interesować Polaków. O ile wiedza na temat oszczędzania przestała być dziś głównym wyzwaniem, o tyle niedostateczna znajomość makroekonomii i bardziej zaawansowanych form inwestowania pozostaje poważną barierą. Co więcej, aż 52% ankietowanych nie podejmuje żadnych działań, by pogłębiać swoją wiedzę ekonomiczną. Jednocześnie coraz więcej osób deklaruje poczucie finansowego bezpieczeństwa – już 41%. Najnowsze badanie „Poziom wiedzy ekonomicznej Polaków 2026” Warszawskiego Instytutu Bankowości i Fundacji GPW pokazuje, co i ile wiemy o finansach – zarówno własnych, jak i państwa.

Jak wynika z badania, 41% respondentów deklaruje poczucie bezpieczeństwa finansowego. To o 19 p.p. więcej niż rok wcześniej. Najczęściej Polacy wiążą je ze stabilną sytuacją zawodową (49%) oraz posiadaniem poduszki finansowej (41%). Zadowalający poziom dochodów wskazuje co trzeci badany. Zdecydowanie rzadziej ankietowani zwracają uwagę na czynniki zewnętrzne, takie jak poziom cen (20%), kondycja krajowej gospodarki (18%) czy sytuacja społeczna, polityczna i prawna w kraju (17%). To wyraźna zmiana w porównaniu z ubiegłym rokiem, gdy stabilność sytuacji w kraju miała znaczenie dla 38% respondentów.

Budżet domowy pod kontrolą, inwestycje nadal wyzwaniem

W badaniu respondenci rozwiązywali test wiedzy ekonomicznej, którego wyniki dla poszczególnych obszarów finansów przedstawiono w skali od 0 do 4 punktów. Uzyskane rezultaty pokazują, że badani najlepiej – średnio powyżej połowy prawidłowych odpowiedzi – radzą sobie z zagadnieniami z zakresu podatków i finansów publicznych, systemu emerytalnego oraz lokat i kont oszczędnościowych. Świadczy to o poprawiającej się znajomości bezpiecznych form ochrony kapitału.

Znacznie słabsze wyniki odnotowano w bardziej złożonych obszarach związanych z inwestowaniem. Poziom wiedzy dotyczącej ETF-ów, obligacji oraz akcji i funduszy inwestycyjnych pozostaje wyraźnie niższy, co może wskazywać na potrzebę intensyfikacji działań edukacyjnych w zakresie bardziej zaawansowanych instrumentów finansowych.

Wiedza czy przypadek? Co trzeci badany ufa własnej intuicji

Polacy najczęściej deklarują, że wiedzę ekonomiczną czerpią od ekspertów finansowych (47% badanych). Na kolejnych miejscach, z bardzo zbliżonymi wynikami, znajdują się rodzina i znajomi (38%) oraz własne doświadczenia i intuicja (37%). Pokazuje to, że obok autorytetu profesjonalistów istotną rolę w kształtowaniu wiedzy ekonomicznej odgrywają również nieformalne sieci społeczne oraz indywidualne praktyki i obserwacje.

Autorzy badania zwracają jednocześnie uwagę, że ponad połowa Polaków (52%) nie podejmuje aktywnych działań w celu pogłębiania wiedzy finansowej, korzystając głównie z przypadkowych źródeł informacji. Najmniejszą aktywność deklarują w obszarach związanych z kredytami i długami, inwestycjami, finansami publicznymi oraz przedsiębiorczością.

Kryptowaluty – czas na edukację

Największe braki wiedzy finansowej dotyczą kryptowalut – wskazuje na nie 32% badanych, podczas gdy dokładne rozumienie zasad ich działania deklaruje jedynie 27%. Kryptowaluty postrzegane są jako obszar złożony i ryzykowny, wymagający dalszej edukacji, co przekłada się na ich ograniczone wykorzystanie w praktyce. Inwestuje w nie niewielki odsetek społeczeństwa, głównie mężczyźni w wieku 25–34 lat.

Zainteresowanie bardziej zaawansowanymi instrumentami finansowymi, takimi jak akcje, fundusze inwestycyjne, ETF-y, certyfikaty, opcje czy kryptowaluty, pozostaje niskie i wynosi od 2 do 8%. Wyższy poziom znajomości tych narzędzi deklarują przede wszystkim mężczyźni oraz młodsze osoby w wieku 18–24 lat. Dane pokazują, że Polacy nadal preferują bezpieczne i tradycyjne formy oszczędzania zamiast bardziej złożonych inwestycji.

Kompetencje finansowe w oczach Polaków

Badani postrzegają kompetencje finansowe jako równie istotne jak inne kluczowe umiejętności. Największą wagę przywiązują jednak do logicznego myślenia (31%), samorozwoju (28%) oraz efektywnej komunikacji i współpracy (26%). Kompetencje częściej uznawane za mniej istotne niż finansowe to znajomość różnych kultur (27%) oraz języków obcych (19%).

Poprawa wiedzy ekonomicznej kojarzona jest przede wszystkim ze zwiększeniem bezpieczeństwa finansowego, poprawą warunków życia oraz skuteczniejszym oszczędzaniem i inwestowaniem – tak uważa ponad 20% badanych. Istotne są również praktyczne korzyści w zakresie zarządzania budżetem domowym i ochrony przed oszustwami (18%). Znacznie rzadziej wskazywany jest wpływ wiedzy finansowej na aspekty psychiczne, zdrowotne czy społeczne.

Badanie zostało zrealizowane w lutym 2026 r. na ogólnopolskim panelu badawczym Ariadna, metodą CAWI, na próbie 1099 osób. Wyniki IX edycji corocznego badania „Poziom wiedzy ekonomicznej Polaków”, realizowanego na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości i Fundacji GPW, zaprezentowano podczas konferencji prasowej 7 kwietnia. Partnerem badania był KDPW.

Przeczytaj pełny raport z badania “Poziom wiedzy ekonomicznej Polaków 2026”